Στο δρόμο για το 2004

Η φιλοσοφία του Ολυμπισμού είναι τρόπος ζωής. Αυτό που πραγματικά μαθαίνεις στον αθλητισμό είναι η συνέπεια και η σκληρή δουλειά στην προετοιμασία, ο σεβασμός στους κανόνες και στους ανθρώπους, η συμμετοχή στην ομάδα και η αποδοχή της ήττας. Οι μεγαλύτεροι νικητές είναι εκείνοι που αγωνίζονται σωστά, διότι έτσι βελτιώνονται και γίνονται καλύτεροι.

Η αναβάθμιση του συστήματος μεταφορών της Αθήνας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία των Ολυμπιακών Μεταφορών και στην προσπάθεια αυτή οι αρχές του Ολυμπισμού βρίσκουν πλήρη εφαρμογή. Στο δρόμο για το 2004 οφείλουμε, Συγκοινωνιολόγοι, Πολιτεία και Πολίτες, να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και να αγωνιστούμε σωστά ώστε να βγούμε νικητές μέσα από την προσπάθεια της αναβάθμισης των συνθηκών κυκλοφορίας στην πόλη.

Συνέπεια χρειάζεται και στην προετοιμασία της συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης των Αγώνων, αφού πρέπει με βάση τις σωστά σχεδιασμένες λύσεις να υλοποιήσουμε τα απαραίτητα έργα αλλά και να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας της πόλης. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι μια χρυσή ευκαιρία να εφαρμοστούν επιτέλους σωστά οι διεθνώς αποδεκτές λύσεις που έχουν προτείνει εγκαίρως και επίμονα οι Έλληνες Συγκοινωνιολόγοι. Μάλιστα την ουσιαστική βελτίωση δεν θα φέρουν από μόνα τους τα νέα έργα αλλά η σωστή αξιοποίηση και λειτουργία τους μέσα στο συνολικό σύστημα μεταφορών της πόλης. Παραδείγματος χάριν, δεν ωφελεί να δηλώνουμε ότι πιστεύουμε στην προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς χωρίς ταυτόχρονα να τους εξασφαλίζουμε και την απαραίτητη προτεραιότητα κίνησης με την αστυνόμευση και επέκταση των λεωφορειολωρίδων.

Σκληρή δουλειά χρειάζεται για να αντιμετωπίσουμε τις δυνάμεις αδράνειας της Πολιτείας και των Πολιτών και να πείσουμε ότι οι συγκοινωνιακές λύσεις που προτείνουμε έχουν μικρό κόστος σε σχέση με το τεράστιο κόστος της συσσωρευμένης απραξίας που έχει οδηγήσει στη σημερινή κυκλοφοριακή ασφυξία της Πρωτεύουσας. Απαιτείται κατά συνέπεια, η πολιτική βούληση για σκληρή δουλειά να μεταφράζεται στη δέσμευση προϋπολογισμών αντάξιων των επιθυμητών αποτελεσμάτων σε όλες τις φάσεις, της μελέτης, υλοποίησης και λειτουργίας των συγκοινωνιακών συστημάτων. Παραδείγματος χάριν, όπως έχει ήδη αποδειχθεί, παρά τον περιοριστικό της χαρακτήρα η ελεγχόμενη στάθμευση οδηγεί σε σημαντικά καλύτερη ισορροπία του συστήματος στάθμευσης της πόλης.

Ο σεβασμός στους κανόνες είναι απαραίτητος και στην εφαρμογή των συγκοινωνιακών λύσεων, αφού τα έργα υλοποιούνται έγκαιρα μόνο όταν υπάρχουν σωστά προγραμματισμένες και διαφανείς διαδικασίες καθώς και γενναίοι προϋπολογισμοί για την υλοποίηση των λύσεων με τη μικρότερη δυσμενή επιρροή στο περιβάλλον. Η επιθυμία μας για γρήγορη υλοποίηση θα ικανοποιηθεί μόνο εάν προχωρούμε με σωστά βήματα χωρίς βιασύνες που τελικώς έχει αποδειχθεί ότι καθυστερούν την παράδοση των έργων. Παραδείγματος χάριν, πολλές από τις καθυστερήσεις των έργων θα είχαν αποφευχθεί με την ακριβή και έγκαιρη συμμόρφωση στις περιβαλλοντικές επιταγές και τους κανόνες δημοπράτησης της ελληνικής και Κοινοτικής νομοθεσίας.

Ο σεβασμός στους ανθρώπους είναι θεμελιώδης αρχή που επίσης δεν πρέπει να μένει μόνο στα λόγια αλλά να μεταφράζεται στους απαραίτητους μετασχηματισμούς των συγκοινωνιακών συστημάτων ώστε αυτά να εξυπηρετούν πραγματικά τους Πολίτες και όχι όπως συμβαίνει σήμερα, απλώς να μεταφέρουν στον πολίτη τα προβλήματα της δυσλειτουργίας τους. Όπως συμβαίνει στις περισσότερες Δυτικο-ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, οι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται και να συμμετέχουν μέσα από σωστά οργανωμένες και θεσμοθετημένες διαδικασίες τόσο στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των έργων όσο και στην κατάλληλη διαχείριση της λειτουργίας τους. Παραδείγματος χάριν, δεν είναι δυνατόν στην Αθήνα του 21ου αιώνα, ο επιβάτης να χρησιμοποιεί τρεις διαφορετικούς τύπους εισιτηρίων για τα διαφορετικά μέσα μαζικής μεταφοράς.

Συμμετοχή στην ομάδα χρειάζεται για την αντιμετώπιση της πολυδιάσπασης και περιχαράκωσης αρμοδιοτήτων που αφορούν τόσο στην υλοποίηση των έργων αλλά κυρίως στη συντονισμένη διαχείριση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών της Πρωτεύουσας. Η ουσιαστική συνεργασία ανάμεσα στους φορείς μπορεί να πολλαπλασιάσει τα αποτελέσματα των επιμέρους δράσεων που σήμερα είναι αποσπασματικά και περιορισμένα. Μόνο η τακτική, καλόπιστη και ουσιαστική συνεργασία ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους Φορείς μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη αξιοποίηση των σημαντικών δυνατοτήτων της συγκοινωνιακής υποδομής της πόλης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα έλλειψης συνεργασίας ανάμεσα στους φορείς αποτελεί το γεγονός ότι τα νέα άνετα και φιλικά προς το περιβάλλον λεωφορεία και γραμμές του μετρό δεν αξιοποιούνται πλήρως αφού ούτε οι λεωφορειολωρίδες αστυνομεύονται ούτε οι σταθμοί μετεπιβίβασης κατασκευάζονται.

Αποδοχή της ήττας χρειάζεται και στην αντιμετώπιση των συγκοινωνιακών προβλημάτων της πόλης. Μόνο εάν με ειλικρίνεια εντοπίσουμε τα λάθη που έχουν οδηγήσει στη σημερινή απαράδεκτη κατάσταση στη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της πόλης θα μπορέσουμε να επεξεργαστούμε και να εφαρμόσουμε λύσεις για την ουσιαστική αναβάθμιση των συγκοινωνιακών συνθηκών. Μάλιστα, οφείλουμε να ενημερώσουμε με ειλικρίνεια τους πολίτες για τις ευθύνες τους και τις πραγματικές διαστάσεις των κυκλοφοριακών προβλημάτων και να τους κάνουμε συμμέτοχους στη δύσκολη προσπάθεια για την επίλυσή τους. Παραδείγματος χάριν, πρέπει να σταματήσουμε να κρύβουμε το γεγονός ότι βασική αιτία για τα κυκλοφοριακά προβλήματα είναι και η κακή συγκοινωνιακή συμπεριφορά των Αθηναίων με την κατάχρηση της κυκλοφορίας, της στάσης και της στάθμευσης των ΙΧ τους.

Οι Έλληνες Συγκοινωνιολόγοι έχουν επισημάνει εγκαίρως τα κρίσιμα σημεία της σωστής προετοιμασίας των Ολυμπιακών Μεταφορών ήδη από τη φάση της διεκδίκησης των Αγώνων αλλά και μέσα από την έγκαιρη και στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες της Οργανωτικής Επιτροπής των Αγώνων, έτσι ώστε οι Ολυμπιακές Μεταφορές να αποτελούν έως σήμερα το Κεφάλαιο της οργάνωσης στο οποίο δεν έχει παρατηρηθεί καμία καθυστέρηση χρονοδιαγράμματος. Η πρόκληση των Συγκοινωνιολόγων σήμερα είναι η αξιοποίηση της μοναδικής ευκαιρίας της καταληκτικής ημερομηνίας των Ολυμπιακών Αγώνων για την επιτάχυνση της σωστής εφαρμογής των συγκοινωνιακών λύσεων. Η Οργανωτική Επιτροπή των Αγώνων θα αποτελέσει έως το 2004 το καταλληλότερο σημείο αναφοράς για τη συντονισμένη δράση και αποτελεσματική εφαρμογή των λύσεων.

Στο τέλος, οι μεγάλοι νικητές θα είναι όλοι οι Αθηναίοι και Έλληνες πολίτες, διότι μέσα από την προσπάθεια και τον σωστό αγώνα (fair play) θα δημιουργήσουμε και θα βελτιωθούμε. Και είναι σίγουρο ότι εάν καταφέρουμε να εξυπηρετήσουμε σωστά τις μετακινήσεις της Ολυμπιακής Οικογένειας και των θεατών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, τότε θα έχουμε πετύχει σημαντική βελτίωση των συνθηκών συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης και θα μπορούμε να μιλάμε για το συγκοινωνιακό θαύμα της Αθήνας του 2004.

Η προτροπή του Μαραθωνοδρόμου σε κάθε στιγμή του Αγώνα είναι επίκαιρη και για το σύστημα μεταφορών της Αθήνας του 2004: να μην αφήσουμε να χαθεί ούτε ένα λεπτό στο δρόμο για το 2004.

Διαβάστε περισσότερα...

Η αβάσταχτη ελαφρότητα της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα

Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες που θα πραγματοποιηθούν τον Αύγουστο του 2004 στην Αθήνα ένα πράγμα είναι σίγουρο, ότι περίπου 9.000 συμπολίτες μας, δηλαδή όσοι σχεδόν φίλαθλοι χωρούν στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, δεν θα μπορέσουν να τους παρακολουθήσουν αφού θα έχουν χαθεί στα 100.000 περίπου οδικά τροχαία ατυχήματα με τραυματισμούς που θα συμβούν έως τότε. Την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει σταθερά την τελευταία θέση ανάμεσα στα άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στον αριθμό των θυμάτων των οδικών ατυχημάτων, γεγονός που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι η αντιμετώπιση της οδικής ασφάλειας από τους πολίτες και την Πολιτεία στη χώρα μας είναι δυνατόν να συνοψιστεί σήμερα από δύο μόνο λέξεις: αβάσταχτη ελαφρότητα.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι ενώ το 90% των οδηγών δηλώνει ότι οι άλλοι οδηγοί οδηγούν με ακατάλληλη ταχύτητα, μόνο το 20% παραδέχεται ότι παραβιάζει τα όρια ταχύτητας, επιλέγοντας την εύκολη λύση της επίρριψης ευθυνών στους άλλους οδηγούς και της μη βελτίωσης της ατομικής συμπεριφοράς.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων οδηγών γνωρίζει ότι η χρήση της ζώνης ασφαλείας και του κράνους μπορεί να τους σώσει τη ζωή σε περίπτωση ατυχήματος, μόνο ένας στους πέντε Έλληνες οδηγούς και συνεπιβάτες χρησιμοποιεί ζώνες ασφαλείας και κράνος.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι ενώ οι 80 που χάθηκαν στο ναυάγιο του Σάμινα Εξπρές απασχόλησαν επί μακρώ την ελληνική κοινή γνώμη και οδήγησαν σε τριγμούς στην Ελληνική Κυβέρνηση και στον επιχειρηματικό κόσμο, ο αντίστοιχος αριθμός θυμάτων στα τροχαία ατυχήματα το Πάσχα, ή σε δύο Σαββατοκύριακα του Ιουλίου δεν αξιοποιείται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για την ουσιαστική αναζήτηση των αιτιών και την προβολή των λύσεων.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι οι Δήμοι και οι υπηρεσίες τους θυσιάζουν καθημερινά στο βωμό της εξυπηρέτησης της κυκλοφορίας και της στάθμευσης των οχημάτων, κάθε σωστή ρύθμιση για την ασφάλεια της κυκλοφορίας των πεζών και των οχημάτων.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι στις περιοχές εκτέλεσης έργων επί της οδού οι υπεύθυνοι εργολάβοι και οι αντίστοιχοι επιβλέποντες κάνουν εκπτώσεις στην έγκαιρη και σωστή προειδοποίηση των οδηγών με την ελλιπή και ακατάλληλη (ιδιαίτερα για νυχτερινή οδήγηση) σήμανση.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι από το ΥΠΕΧΩΔΕ επαναλαμβάνεται κατηγορηματικά ότι οι οδηγοί μπορούν να διανύουν σε 6 λεπτά τα 15 χιλιόμετρα της Αττικής Οδού, δηλαδή θα τρέχουν με μέση ταχύτητα (150 χιλιόμετρα την ώρα!!) 30 χιλιόμετρα περισσότερο από το ανώτατο όριο του ΚΟΚ.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, δεν υπάρχει ούτε ένας Συγκοινωνιολόγος να υποστηρίξει επιστημονικά τον κατάλληλο σχεδιασμό και οργάνωση των τεράστιων προσπαθειών αστυνόμευσης που καταβάλουν κάθε μέρα στο δίκτυο της χώρας οι δεκάδες χιλιάδες τροχονόμοι.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι, ακριβώς την ίδια στιγμή που η Διυπουργική Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας ετοιμάζει και υλοποιεί ολοκληρωμένη επικοινωνιακή στρατηγική για την προώθηση της οδικής ασφάλειας, η Εθνική Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας του Υπουργείου Μεταφορών υλοποιεί ανεξάρτητα εκστρατείες για την οδική ασφάλεια.

Αβάσταχτη ελαφρότητα, διότι σήμερα κανείς δεν γνωρίζει πόσοι ακριβώς ήταν οι νεκροί και τα θύματα των ατυχημάτων (ΕΣΥΕ, Τροχαία και Νοσοκομεία δίδουν διαφορετικούς επίσημους αριθμούς), ούτε είναι δυνατόν να αναλυθεί η επικινδυνότητα του οδικού δικτύου (αριθμός ατυχημάτων ανά οχηματοχιλιόμετρα) αφού καμία από τις συναρμόδιες υπηρεσίες δεν συλλέγει τα απαραίτητα στοιχεία για τα χαρακτηριστικά της κυκλοφορίας.

Παρόμοια ελαφρότητα υπήρχε όμως και πριν δύο δεκαετίες σε αρκετά Δυτικο-ευρωπαϊκά κράτη. Ελαφρότητα που εντοπίστηκε και αντιμετωπίστηκε με συστηματικές προσπάθειες και ολοκληρωμένα προγράμματα με αποτέλεσμα σήμερα ο αριθμός των νεκρών στα οδικά ατυχήματα να έχει μειωθεί στο μισό στα κράτη αυτά.

Στην Ελλάδα σήμερα, η Κυβέρνηση προσπαθεί για μία ακόμη φορά να ξεκινήσει μια σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης των οδικών τροχαίων ατυχημάτων. Με το πρώτο πενταετές στρατηγικό σχέδιο για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα τίθενται οι βάσεις για τη σταδιακή μείωση των ατυχημάτων και των θυμάτων τους. Θα καταφέρει όμως η Ελληνική Πολιτεία (Κυβέρνηση, Νομαρχιακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση) να αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία και να αναστρέψει τα σημερινά κυρίαρχα αρνητικά φαινόμενα στους ελληνικούς δρόμους, ή το στρατηγικό σχέδιο θα ακολουθήσει την πορεία αδράνειας του πορίσματος της διακομματικής επιτροπής της Βουλής (1996), της λευκής βίβλου του ΥΠΕΧΩΔΕ (1995), των προτάσεων του ΤΕΕ (1994) και των συνεδρίων των Πανεπιστημίων (1994, 1998) και του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (1984);

Η απάντηση είναι ότι υπάρχει ελπίδα αλλά με προϋποθέσεις. Οι προσπάθειες της Τροχαίας τα τελευταία δύο χρόνια έχουν ήδη αρχίσει να φέρνουν αποτελέσματα, απαιτείται όμως συνέχιση και εντατικοποίηση της προσπάθειας. Για την επιτυχημένη εφαρμογή του πρώτου στρατηγικού σχεδίου οδικής ασφάλειας, είναι απαραίτητο πολίτες και Πολιτεία να υπερβούν την παραδοσιακή στάση αδράνειας και να προσπαθήσουν συστηματικά για την αναστροφή της σημερινής κατάστασης. Η επιτυχία του πενταετούς προγράμματος οδικής ασφάλειας έχει τρεις βασικές προϋποθέσεις: α) μία ολοκληρωμένη επικοινωνιακή πολιτική με έντονη τη συμμετοχή των πολιτών σε αυτή την πενταετή προσπάθεια, β) έναν προϋπολογισμό αποκλειστικό για την οδική ασφάλεια, αντάξιο των στόχων του προγράμματος και γ) μία συστηματική παρακολούθηση του επιπέδου οδικής ασφάλειας και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων.

Οι Έλληνες Συγκοινωνιολόγοι οφείλουν για μία ακόμη φορά, με βάση τη διεθνή εμπειρία και τις ελληνικές ιδιαιτερότητες, όχι μόνο να επεξεργαστούν τις καλύτερες λύσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας αλλά να προχωρήσουν και ένα βήμα μπροστά και να προτείνουν αποτελεσματικές λύσεις εφαρμογής με τις κατάλληλες τεχνικές, προϋπολογισμούς και χρονοδιαγράμματα υλοποίησης. Ιδιαίτερα στην εποχή που η Ελλάδα μεταμορφώνεται συγκοινωνιακά, η ταχύτητα υλοποίησης των έργων δεν πρέπει να επιτυγχάνεται εις βάρος της ασφάλειας της ζωής των οδηγών, επιβατών και πεζών που κυκλοφορούν στο οδικό δίκτυο της χώρας.
Διαβάστε περισσότερα...

Η δύναμη του πεπρωμένου των Συγκοινωνιολόγων

Οι δύο νέες γραμμές του μετρό και το νέο αεροδρόμιο στα Σπάτα καθορίζουν μια νέα πραγματικότητα στο σύστημα μεταφορών της Αθήνας αλλά και της χώρας γενικότερα. Με τα δύο αυτά έργα, η συγκοινωνιακή υποδομή της Πρωτεύουσας αναβαθμίζεται σημαντικά, ενώ αναμένεται συνέχεια με την σταδιακή λειτουργία της Αττικής οδού, του περιφερειακού αυτοκινητόδρομου της Αθήνας. Μετά από δεκαετίες στασιμότητας, το συγκοινωνιακό της Αθήνας αντιμετωπίζεται πλέον με γενναίες επενδύσεις και κατά συνέπεια εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 παίζουν ήδη καταλυτικό ρόλο στην επιτάχυνση της αναβάθμισης του συστήματος μεταφορών της Αθήνας. Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Οργανωτικής Επιτροπής της Ολυμπιάδας έχει καθορίσει εγκαίρως τη σωστή βάση για την ανάπτυξη του συστήματος των μεταφορών που θα εξυπηρετήσει τα περίπου 60.000 μέλη της Ολυμπιακής Οικογένειας και τις περίπου 400.000 ημερήσιες μετακινήσεις θεατών και οι συναρμόδιοι φορείς έχουν ξεκινήσει να αντιμετωπίζουν με την σοβαρότητα που αρμόζει το συνολικό εγχείρημα δημιουργώντας καταρχήν τις αντίστοιχες επιτελικές υπηρεσίες. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο σχεδιασμός των μεταφορών για την Ολυμπιάδα είναι ο μοναδικός τομέας που έχει ως σήμερα αποσπάσει μόνο θετικά σχόλια από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.

Οι Συγκοινωνιολόγοι του 2000 έχοντας συνεισφέρει στο σχεδιασμό αλλά και στην υλοποίηση του συνόλου των παραπάνω συγκοινωνιακών έργων αισθάνονται σήμερα περήφανοι για αυτές τις σημαντικές εξελίξεις και ο ρόλος τους είναι όσο ποτέ κρίσιμος για την περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος αλλά και για την κατάλληλη λειτουργία του. Οι σημερινές αποφάσεις αναμένεται να σημαδέψουν τη φυσιογνωμία του συστήματος μεταφορών και της εξυπηρέτησης των πολιτών τουλάχιστον για την επόμενη εικοσαετία και οι Συγκοινωνιολόγοι οφείλουν να προσπαθήσουν ακόμη μία φορά για την προώθηση των διεθνώς παραδεκτών συγκοινωνιακών αρχών.

Η λειτουργία των δύο νέων γραμμών του μετρό και του νέου αερολιμένα στα Σπάτα αποτελούν για μια ακόμη φορά περίτρανη επιβεβαίωση της ορθότητας της προσέγγισης των Συγκοινωνιολόγων. Όπως πάντα, προέβλεψαν εγκαίρως τα κρίσιμα σημεία της λειτουργίας της νέας υποδομής και πρότειναν τις απαραίτητες λύσεις. Οι σταθμοί μετεπιβίβασης του μετρό, το σύστημα πρόσβασης στο νέο αεροδρόμιο (υποδομή και υπηρεσίες), οι προσβάσεις της Αττικής οδού αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης και αναλυτικών προτάσεων από τους Συγκοινωνιολόγους κατά την τελευταία δεκαετία, χωρίς όμως να ληφθούν ιδιαίτερα σοβαρά υπόψη στην πράξη.

Έτσι σήμερα, οι επενδύσεις των 700 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμών για τις δύο νέες γραμμές του μετρό, των 700 δισεκατομμυρίων δραχμών για τον νέο αερολιμένα και των 420 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμών για την Αττική Οδό δεν αξιοποιούνται όπως θα έπρεπε αφού δεν συνδυάστηκαν με τα απαραίτητα συνοδευτικά μέτρα. Είναι η δύναμη του πεπρωμένου των Συγκοινωνιολόγων να επιβεβαιώνονται πανηγυρικά στις επιλογές τους με την αποτυχία των επιλογών της Πολιτείας (Κυβέρνηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση μαζί).

Ο αριθμός των εξυπηρετούμενων επιβατών των γραμμών του μετρό θα μπορούσε να είναι σήμερα έως και διπλάσιος εάν λειτουργούσαν οι προβλεπόμενοι οκτώ σταθμοί μετεπιβίβασης και το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης του Δήμου Αθηναίων, σύμφωνα με τις προτάσεις των Συγκοινωνιολόγων που έχουν λάβει υπόψη πολλές επιτυχημένες (προς μίμηση) και αποτυχημένες (προς αποφυγή) εμπειρίες από άλλες μεγαλουπόλεις στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Μάλιστα, στη περίπτωση αυτή, θα ήταν ταυτόχρονα δυνατή και η ουσιαστική ανακούφιση των συνθηκών παρατεταμένης συμφόρησης του οδικού δικτύου της Πρωτεύουσας και η αναβάθμιση της εξυπηρέτησης των πολιτών και της ποιότητας της ζωής.

Ο χρόνος πρόσβασης προς τον νέο αερολιμένα από τις κεντρικές και νότιες περιοχές της πόλης θα μπορούσε να είναι ο μισός από τον αναμενόμενο κατά τις ώρες αιχμής (~ 2,5 ώρες) εάν είχαν εγκαίρως υλοποιηθεί οι βραχυπρόθεσμες (συνολική προτεραιότητα στις αστικές συγκοινωνίες) και μεσοπρόθεσμες (μετρό, προαστιακός σιδηρόδρομος) λύσεις που έχουν εμπεριστατωμένα καταθέσει οι Συγκοινωνιολόγοι εδώ και δεκαετίες και εντονότερα κατά την τελευταία δεκαετία. Ακόμη και σήμερα, λίγο πριν τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου οι επιλογές για τις βραχυπρόθεσμες λύσεις δεν βρίσκονται στη σωστή κατεύθυνση αφού για μια ακόμη φορά εξετάζουν στενά το θέμα ως πρόβλημα υποδομών και όχι ως πρόβλημα διαχείρισης του συστήματος μεταφορών.

Ταυτόχρονα, στην Αττική Οδό ο συνολικός χρόνος διαδρομής αναμένεται να είναι πολλαπλάσιος του χρόνου διαδρομής επί της Αττικής Οδού αφού παραδείγματος χάριν στην ώρα αιχμής για 10 έως 15 λεπτά κίνησης επί του αυτοκινητόδρομου θα απαιτούνται τουλάχιστον 30 λεπτά για την είσοδο και 30 λεπτά για την έξοδο από αυτόν. Όπως μάταια τονίζουν οι Συγκοινωνιολόγοι την τελευταία δεκαετία, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα σημεία συναρμογής της Αττικής Οδού με το υφιστάμενο οδικό δίκτυο με ευρείες επεμβάσεις στην υποδομή και κυρίως στη διαχείριση της κυκλοφορίας στα σημεία αυτά.

Μπορεί οι παραπάνω προβλέψεις να μην βασίζονται σε αναλυτικές μελέτες αφού κανένας φορέας δεν αποτολμά να αποτιμήσει το μέγεθος της ζημιάς από την αδράνεια στον τομέα των αποφάσεων για τη διαχείριση της συγκοινωνιακής υποδομής, όμως η εμπειρία έχει δείξει ότι οι προβλέψεις των Συγκοινωνιολόγων (είτε αναλυτικές είτε κατ’ εκτίμηση) επιβεβαιώνονται πάντα δυστυχώς με πανηγυρικό τρόπο. Όπως συνέβη στη λειτουργία των λεωφορειολωρίδων, στην παραχώρηση λωρίδας της αντίθετης κατεύθυνσης στις εθνικές οδούς κατά τις ώρες αιχμής αλλά και σε σειρά άλλων περιπτώσεων, η Πολιτεία ωριμάζει και εφαρμόζει τις λύσεις των Συγκοινωνιολόγων με περίπου δεκαετή καθυστέρηση. Η δύναμη του πεπρωμένου των Συγκοινωνιολόγων φαίνεται να είναι πολύ δύσκολο να ανατραπεί.

Η επιφανειακή αντιμετώπιση των συγκοινωνιακών προβλημάτων από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (κανείς δεν αποτολμά να αναζητήσει και να ονοματίσει τους ολιγωρούντες), η εντυπωσιακή αδράνεια των πολιτών (κανείς δεν αποτολμά να ενοχλήσει τους κρατούντες) και η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων (με ελάχιστη συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες) αποτελούν τις βασικές αιτίες της αδράνειας της Πολιτείας για συνολική προσέγγιση της διαχείρισης του συστήματος μεταφορών της Αθήνας. Η εξυπηρέτηση του πολίτη αποτελεί ένα ξεχασμένο στόχο ακόμη και από τον ίδιο τον πολίτη αφού σπάνια κανείς ρωτάει και υπολογίζει τη γνώμη του. Ποτέ άλλωστε δεν εφαρμόστηκε συστηματική επικοινωνιακή πολιτική (με κατάλληλους προϋπολογισμούς) για την ενημέρωση των πολιτών και την προώθηση των μαζικών μεταφορών στην Αθήνα (εξαίρεση οι περίοδοι έναρξης λειτουργίας των δύο νέων γραμμών του Μετρό).

Είναι χαρακτηριστικό ότι η πολύ συγκεκριμένη και απαραίτητη λύση που προτείνεται έντονα και συνεχώς από τους Συγκοινωνιολόγους τουλάχιστον κατά την τελευταία δεκαετία, περί δημιουργίας Μητροπολιτικού Φορέα διαχείρισης του συστήματος μεταφορών (όχι μόνο των αστικών συγκοινωνιών, ή της οδικής υποδομής) εξακολουθεί να εξετάζεται με δυσπιστία από τους εμπλεκόμενους φορείς, οι οποίοι δεν φαίνονται να διατίθενται για καμία εκχώρηση αρμοδιοτήτων. Έτσι σήμερα, με ορατά τα σημάδια της χαμηλής αξιοποίησης των τεράστιων επενδύσεων στη συγκοινωνιακή υποδομή, η συνολική και συντονισμένη διαχείριση του συστήματος μεταφορών της Πρωτεύουσας εξακολουθεί να μην είναι αρμοδιότητα κανενός.

Το 2001 είναι η χρονιά που πιθανώς οι Συγκοινωνιολόγοι θα ανατρέψουν τη δύναμη του πεπρωμένου τους και θα πείσουν πολίτες και Πολιτεία για γενναίες αποφάσεις στη διαχείριση της συγκοινωνιακής υποδομής με αποτέλεσμα αναβάθμιση της εξυπηρέτησης των πολιτών αντάξια του μεγέθους των νέων έργων. Διαβάστε περισσότερα...

Κυκλοφοριακά μέτρα για το 2004

Το εγχείρημα της εξυπηρέτησης των θεατών των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 (τουλάχιστον ένα εκατομμύριο μετακινήσεις καθημερινά) και μάλιστα από πολλά διαφορετικά σημεία προέλευσης προς τους χώρους των Αγώνων είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Αυτό απέδειξε τόσο η εμπειρία της Ατλάντα όσο και οι πρώτες εμπειρίες των Αγώνων του Σίδνεϋ.

Παρόλα αυτά, τα μέτρα υποδομής αλλά και διαχείρισης του συστήματος μεταφορών της πόλης, είναι δυνατόν, να βελτιώσουν σημαντικά το επίπεδο εξυπηρέτησης των θεατών. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν προβλήματα, απλώς είναι δυνατόν η κατάλληλη προετοιμασία να περιορίσει σημαντικά αυτά τα προβλήματα. Δεν είναι ποτέ δυνατόν να εξαλειφθούν ακραίες περιπτώσεις όπου ο χρόνος μετακίνησης των θεατών μπορεί να φτάνει και τις τέσσερις ώρες, αυτό που πρέπει να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε είναι οι περιπτώσεις αυτές να μην είναι καθημερινές.

Ειδικά για την Αθήνα χρειάζεται σημαντική προσπάθεια, η οποία δεν πρέπει να περιοριστεί στα πολύ σημαντικά έργα υποδομής που σχεδιάζονται, αλλά οφείλει να επεκταθεί και σε σωστά μελετημένες λύσεις διαχείρισης του συστήματος μεταφορών της πόλης (για τις οποίες δεν υπάρχει ακόμη ολοκληρωμένη πρόβλεψη). Απαραίτητες λύσεις αποτελούν η συνολική διαχείριση της στάθμευσης, η ουσιαστική αναβάθμιση και προτεραιότητα των λεωφορειακών γραμμών και των μέσων μαζικής μεταφοράς γενικότερα και η δημιουργία κέντρου διαχείρισης της κυκλοφορίας (όχι άπλα κέντρου διαχείρισης σηματοδότησης).

Ιδιαίτερο ρόλο έχει να παίξει η συμμετοχή όλων των Αθηναίων στην επιτυχία της κατάλληλης διαχείρισης του συγκοινωνιακού συστήματος τις ημέρες εκείνες. Η ελαχιστοποίηση της χρήσης των ΙΧ (άλλωστε δεν θα προβλέπονται χώροι στάθμευσης στα στάδια) είναι μία από τις βασικότερες παραμέτρους. Η συμμετοχή και κατάλληλη συμπεριφορά του πολίτη μέσα στο συγκοινωνιακό σύστημα αποτελεί άλλωστε καταλύτη για την ομαλή κυκλοφορία στην πόλη, όχι μόνο κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά και πριν και μετά τους Αγώνες, γεγονός που συχνά αμελείται από τους αποφασίζοντες.

Πρέπει κατά συνέπεια όλοι μαζί, Πολιτεία και Πολίτες, τα επόμενα τέσσερα χρόνια να ενώσουμε τις προσπάθειές μας και να κάνουμε πραγματικότητα κατάλληλα επεξεργασμένες λύσεις ώστε να αντιμετωπίσουμε με τον καλύτερο τρόπο τη μεγάλη αυτή πρόκληση και να ελαχιστοποιήσουμε τα κυκλοφοριακά προβλήματα που αναπόφευκτα θα επιφέρει, δημιουργώντας μια διαφορετική Αθήνα του 2004 και των επόμενων δεκαετιών.
Διαβάστε περισσότερα...

Ο ΣΕΣ με το βλέμμα στραμμένο στην Ελλάδα του 2004

Η Ολυμπιάδα του Σίδνεϋ τον Σεπτέμβριο του 2000 σηματοδοτεί την έναρξη της τεράστιας προσπάθειας για τη διοργάνωση στη χώρα μας της 28ης Ολυμπιάδας της σύγχρονης εποχής. Η καταληκτική ημερομηνία του Αυγούστου του 2004 είναι δυνατόν να αποτελέσει μοχλό επιτάχυνσης της ανάπτυξης στην Αθήνα και την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης και της αναβάθμισης της συστήματος μεταφορών.

Οι Συγκοινωνιολόγοι, έχουν ήδη επεξεργαστεί προτάσεις και βρίσκονται σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές (Αθήνα 2004, Υπουργεία, κλπ) για την προώθηση του νέου συγκοινωνιακού συστήματος της Αθήνας του 2004. Η εμπειρία όχι μόνο των τελευταίων δεκαετιών αλλά και των χαμένων για την προετοιμασία του 2004 τριών τελευταίων χρόνων δεν οδηγεί σε ιδιαίτερη αισιοδοξία, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι η νέα ώθηση, προς το παρόν αφορά κυρίως στην κορυφή των υπευθύνων και όχι στον ουσιαστικό μηχανισμό υλοποίησης που είναι οι πολύπαθες υπηρεσίες της Πολιτείας.

Οι Συγκοινωνιολόγοι της νέας χιλιετίας δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χαθεί και αυτή η ευκαιρία και να αγωνιστούμε μαζί με τη Πολιτεία και τους Πολίτες για τις μικρές και τις μεγάλες λύσεις στο κυκλοφοριακό και τις συγκοινωνίες στην Αθήνα. Οφείλουμε ως επιστήμονες και ως πολίτες να προσπαθήσουμε και ατομικά αλλά και συλλογικά ώστε να εφαρμοστούν οι χιλιοειπωμένες προτάσεις μας για την μεταμόρφωση της Αθήνας του 2004 και των επόμενων δεκαετιών. Φιλοδοξούμε ο ρόλος του ΣΕΣ, ως συλλογικού οργάνου να ενδυναμωθεί έτσι ώστε να μπορεί να συμπληρώνει και να υποστηρίζει τα μέλη μας στη προσπάθεια να αναστρέψουμε τη σημερινή, κυρίαρχα αρνητική, συγκοινωνιακή πραγματικότητα.

Προς την κατεύθυνση αυτή, προγραμματίζεται καταρχήν (Νοέμβριος του 2000) η συνδιοργάνωση με την Οργανωτική Επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων - Αθήνα 2004 ημερίδας για το σύστημα μεταφορών της Αθήνας κατά τη διάρκεια της Ολυμπιάδας. Ταυτόχρονα, ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, ξεκινώντας τη δεύτερη εικοσιπενταετία του ξεκινά μια νέα πορεία για την συνολική προώθηση των συγκοινωνιακών αρχών στην Ελλάδα με βάση τις υποδείξεις του Σχεδίου Ανάπτυξης.

Πιο συγκεκριμένα, σύντομα θα εγκατασταθούμε στα νέα μας γραφεία, το νέο φυλλάδιο του ΣΕΣ είναι σε τελικό στάδιο προετοιμασίας, η λίστα αποδεκτών του ενημερωτικού δελτίου του ΣΕΣ έχει διευρυνθεί σημαντικά, ενώ ταυτόχρονα έχει ξεκινήσει προσπάθεια μεγάλης κλίμακας για την επεξεργασία ολοκληρωμένων θέσεων πάνω στα βασικά ζητήματα των μεταφορών στη χώρα μας. Αποφασίσαμε, να αναβάλουμε τη Γενική Συνέλευση για τη συζήτηση της υλοποίησης του Σχεδίου Ανάπτυξης αφού οι αποφάσεις μας δεν αφορούν ακόμη θέματα επιτάχυνσης της ανάπτυξης του ΣΕΣ.

Με το βλέμμα στραμμένο στην Ελλάδα του 2004, καλούμε τα μέλη μας να πλαισιώσουν τη δουλειά του ΣΕΣ μέσα στο οργανωμένο πλαίσιο που προτείνουμε για να υποστηρίξουμε με δυνατή φωνή τις προσπάθειες των Συγκοινωνιολόγων.
Διαβάστε περισσότερα...